HypnoBirthing - Verwarrende naam, nuttige methode

Details

Categorie: Prenatale zorg

Nataal januari 2012, editie 11

Anders dan wat de meeste zorgverleners gewend zijn? Ja. Maar zweverig of eng? Nee. De technieken van HypnoBirthing® zijn al ontzettend oud, maar het label ‘hypno’ hangt er nu een jaar of twintig aan. In de Verenigde Staten wordt de methode als voorbereiding op de baring steeds populairder, maar ook in ons land neemt de vraag ernaar toe.

Tekst: Marjolein Mensink

Volgens de internationale HypnoBirthing® website is de methode ‘een unieke manier van ontspannen, natuurlijke zwangerschapsvoorbereiding, aangevuld door zelfhypnose technieken’. De site vervolgt: ‘HypnoBirthing levert het missende stuk om vrouwen hun natuurlijke instinct te laten gebruiken, met als doel een veilige, gemakkelijkere en meer comfortabele baring.’

Cursus
In de bossen van het Noord-Brabantse Ossendrecht wordt de vierdaagse cursus tot HypnoBirthing practitioner gehouden. Na afronding van deze training kunnen de deelnemers zelf de zwangerschapscursus aanbieden aan aanstaande ouders. Het seminar is door de KNOV geaccrediteerd.
Geboeid luisteren dertig vrouwen naar de Amerikaanse algemeen directeur van het HypnoBirthing® instituut en docent Sherry Gilbert die uitleg geeft over de invloed van gedachten op het lichaam. ‘Gedachten zijn zeer sterk,’ legt Gilbert uit: ‘Ze kunnen voor of tegen je werken.’ Het onderbewustzijn heeft een zeer grote invloed op ons lichaam en onze geest, dit illustreert Gilbert met voorbeelden van sporters die doorgaan met een wedstrijd terwijl ze een ernstige blessure hebben (en dit pas bij rust merken). Vrouwen die met HypnoBirthing willen bevallen, worden intensief getraind om hun onderbewustzijn te ‘programmeren’ op een manier zodat hun instinct kan werken en het lichaam daardoor optimaal kan functioneren.

Veel uitleg
Net als drie jaar geleden is het programma om cursusleider HypnoBirthing te worden, georganiseerd door hypnotherapeuten Verginia van den Akker en Coby Nypels. Van den Akker vertelt: ‘Drie jaar geleden namen vooral hypnotherapeuten deel. Nu bestaat de groep grotendeels uit verloskundigen, verpleegkundigen en doulas.’
‘Juist voor die disciplines is het bekend worden met HypnoBirthing relevant,’ vervolgt Nypels. ‘Het is belangrijk dat er bij geboorteprofessionals meer vertrouwen komt in HypnoBirthing.’ Tot de training in Ossendrecht waren in Nederland slechts zeven cursusleidsters die zwangere vrouwen en hun partners met deze methode voorbereiden op de baring.
Dat de term HypnoBirthing negatieve reacties kan oproepen, erkennen Van den Akker en Nypels. Van den Akker: ‘Ik wilde de naam ‘HypnoBirthing’ eerst eigenlijk helemaal niet gebruiken, maar je moet wel om er bekendheid aan te geven. Mensen willen hun kind niet krijgen als een zombie, dus ik moest in het begin veel uitleggen. Maar nu is het duidelijker voor de aanstaande ouders en professionals met wie ik werk.’

Hypnose
Sherry Gilbert is de belangrijkste spreekster tijdens de scholing tot cursusleidster HypnoBirthing. De Amerikaanse is behalve als docente zelf ook actief als hypnotherapeute. Elf jaar geleden kwam Gilbert op een beurs in aanraking met het onderwerp ‘bevallen’. Daarna is ze zich in dit thema gaan verdiepen en kwam ze in contact met de grondlegster van de HypnoBirthing® methode, Marie Mongan. Inmiddels geeft Gilbert les in verschillende landen zoals Ierland, het Verenigd Koninkrijk, Singapore, Canada, de Verenigde Staten en Nederland.
HypnoBirthing is volgens Gilbert absoluut niet eng of gevaarlijk: ‘Veel mensen begrijpen niet wat hypnose inhoudt. Alle hypnose is zelfhypnose. Wat iemand doet tijdens de hypnose is zijn of haar eigen keuze.’  Dat het bij de methode vooral niet gaat om ‘als een zombie te bevallen’ bevestigt ook de docente: ‘Er zijn manieren van hypnose waarbij je als het ware los van jezelf komt te staan. Wat wij zwangere vrouwen in de cursus leren, is om juist heel erg op hun eigen lichaam, onderbewustzijn én baby af te stemmen. Het gaat om het luisteren naar wat het lichaam wil en wat de baby wil.’ Volgens Gilbert wordt het voor de aanstaande moeder gemakkelijker om met HypnoBirthing de geboorte te hebben die zij graag zou willen en om in contact te komen met haar onderbewustzijn. ‘De voorbereiding in de zwangerschap legt het plan voor de baring niet vast, maar helpt juist om soepeler om te gaan met onverwachte wendingen in het verloop van de bevalling.’

Inzet zwangere
‘Het kost vrij veel voorbereiding en toewijding, vooral van de zwangere zelf. Ook vertrouwen van haar partner in de methode is een grote pre.’ Vrouwen die met HypnoBirthing willen bevallen, worden geadviseerd het boek ‘HypnoBirthing® The Mongan Method’ te lezen. In het boek staat de fysiologie van de baring beschreven, met tips voor de verschillende fasen. Ook gaat het boek uitgebreid in op de invloed van angst op het baringsproces en aansluitend op angst- en stressreductie. Aanstaande ouders volgen samen een zwangerschapscursus, deze is meestal verdeeld in vijf sessies van 2,5 uur. Daarnaast is het de bedoeling dat de zwangere thuis traint met ademtechnieken, ontspanningsoefeningen, visualisaties en lichamelijke oefeningen zoals het trainen van de bekkenbodem. Mede omdat het een vrij grote inzet vraagt, is ondersteuning van de partner een voordeel, maar het hoeft niet per se.’

Basis
Het vrouwelijke instinct volgen en niet bang zijn, is de basis volgens Gilbert: ‘Deels is het doen wat van nature al aanwezig is. Daardoor is de HypnoBirthing methode  eigenlijk al ontzettend oud. Alleen die term hing er eerder niet aan.’ Er gaat een grote invloed uit van verhalen van andere vrouwen en bijvoorbeeld kranten en televisieshows. Vrouwen leren door HypnoBirthing vooral hier flexibel mee om te gaan en negatieve zaken niet mee te nemen in hun eigen verwachting. ‘De richting die de bevalling op gaat kan verschillen, maar zwangeren leren om te gaan met wat op hun pad komt. Ook vrouwen die in eerste instantie sceptisch tegenover HypnoBirthing staan, kunnen leren op deze manier de bevalling in te gaan.’
Een belangrijk onderdeel in het kader van het onderbewustzijn is de manier waarop de baring voorgesteld wordt. De vrouwen wordt geleerd te praten en denken over wat ze wel willen, in plaats van wat ze niet willen tijdens de geboorte van hun kind. Want: ‘Wat in je hoofd gebeurt, gebeurt vervolgens in je lichaam,’ legt Gilbert uit. Wanneer vrouwen bijvoorbeeld heel bang zijn voor een episiotomie, worden zij getraind niet te denken: “ik wil geen knip”, maar juist te denken: “ik beval met een gaaf perineum”. Zwangeren moeten zichzelf aanleren niet te denken en praten in termen van ‘proberen’, maar in ‘doen’. Dus niet: “Ik ga proberen thuis te bevallen”, maar meer overtuigd: “Ik beval thuis”. Dat dat uiteindelijk misschien toch niet zo verloopt, is niet erg volgens Gilbert. Het gaat om de voorbereiding van het onderbewustzijn. 

Inzet zorgverleners
Barenden krijgen van zorgverleners vaak tegenstrijdige boodschappen, meent Gilbert. Vrouwen zouden tijdens de baring moeten ontspannen en alle spanning in hun lichaam loslaten. Wel  horen ze tijdens een wee van omstanders bijvoorbeeld: ‘Persen, zo hard als je kan!’ Gilbert: ‘Door de tijd is in de medische wereld de houding ten aanzien van bevallen overgegaan van gewoon loslaten en baren naar de focus op problemen en oplossingen. Juist dat laatste zorgt voor meer spanning. Bij de zorgverleners zelf, maar mede daardoor ook bij de moeder en haar baby.’
Zorgverleners zouden hun taal en manier van communiceren kunnen aanpassen, denkt de expert. ‘Maar dat is erg moeilijk, ook omdat het niet alleen gaat om verbale communicatie.’ Daarom worden de zwangeren zo voorbereid dat wanneer ze tegenstrijdige boodschappen krijgen, ze nog steeds kunnen doen wat ze moeten doen. ‘Professionals bedoelen het vaak heel goed, maar toch kunnen tips averechts werken.’
‘Als zorgverleners gaan zien hoeveel beter bevallingen verlopen en hoeveel makkelijker het ook voor hen zelf is, zijn ze juist heel erg blij met moeders die HypnoBirthing geleerd hebben. In het begin kost het tijd om eraan te wennen. Vooral bij de eerste ervaringen geloven ze de vrouw vaak niet als zij zegt dat de baring begonnen is. Dan blijkt opeens dat deze vrouwen toch bijvoorbeeld al acht centimeter ontsluiting hebben.’ Lachend voegt Gilbert toe dat in het ziekenhuis bij haar in de buurt de verpleegkundigen nu ‘vechten’ om de HypnoBirthing vrouwen. ‘Want het is zoveel rustiger en mooier.’
Volgens Gilbert zorgt HypnoBirthing voor veiliger en meer comfortabel bevallen. En nadelen? ‘Die zijn er niet.’

Ommekeer
Gilbert is op de hoogte van de veranderingen in het Nederlandse verloskundig systeem. Ook weet ze dat het gebruik van pijnmedicatie tijdens de baring explosief is toegenomen in de laatste jaren. ‘In Nederland is al een goed systeem in vergelijking met veel andere landen. Ik weet dat de statistieken ook bij jullie veranderen. Ik denk dat we door vrouwen te informeren het tij kunnen keren. Begrijp me goed, ik ben niet tegen pijnstilling of ingrepen. Het doel van HypnoBirthing is ook niet om interventies per se te voorkomen, maar het helpt vrouwen om op een kalme manier om te gaan met gebeurtenissen tijdens de geboorte van hun kind. Het is belangrijk om baringen minder stressvol maken. Zo kunnen ouders zich beter aanpassen aan de nieuwe situatie met een baby. Of dat nu een eerste, tweede of vijfde baby is.’


Onderzoek
Het HypnoBirthing instituut vergeleek de bevallingsuitkomsten van vrouwen die de HypnoBirthing methode gebruikten, met de resultaten van de ‘Listening To Mothers Survey II’ (LTMII), een groot onderzoek naar de bevallingsuitkomsten van Amerikaanse vrouwen in 2006. Tussen 2005 en 2010 werden van ruim tweeduizend vrouwen die met HypnoBirthing  bevielen gegevens geanalyseerd.
In de groep die beviel met HypnoBirthing werden minder interventies tijdens de baring toegepast dan in de LTMII groep. Zo was er minder bijstimulatie met oxytocine, werden minder episiotomieën toegepast en minder epidurale pijnstilling. Ook waren er beduidend minder keizersnedes in de HypnoBirthing studie (17% vs. 32% in de LTMII groep). In het HypnoBirthing onderzoek gaf 77% van de vrouwen aan de methode opnieuw te gebruiken bij een eventuele volgende zwangerschap en geboorte en 87% zou het aanbevelen aan anderen.

Meer informatie: www.hypnobirthing.com

• Volgende >