Bestellen
In samenwerking met

Zorgverzekeraars pakken hun rol - Inkoopeisen 2016 dwingen integrale geboortezorg af

Nataal juni 2015, editie 25

Zorgverzekeraars stellen, op zoek naar betaalbare en goede zorg, voor 2016 scherpere inkoopeisen aan zorgverleners in de geboortezorg. Ze zetten aan tot verdere samenwerking met een integraal aanbod en tarief als doel. Dat betekent soms wat wrijving en in ieder geval meer werk.

Verbouwen met de winkel wagenwijd open. Dat gebeurt er op dit moment in de geboortezorg met alle lopende initiatieven en pilots die de integrale zorg in Nederland dichterbij moeten brengen. Veel betrokken zorgverleners willen graag veranderen en samenwerken en stoppen daar veel energie in. Met hier en daar een regionaal succesje.
De zorgverzekeraars, een partij met een geheel eigen rol, doen er een schepje bovenop. Uit veel plannen en eisen voor 2016 blijkt dat zij vaart willen zetten achter de kwaliteitsverbetering en samenwerking in de keten. Die vaart moet aantoonbaar zijn en dat betekent registeren en meten. Organisaties en maatschappen krijgen er bij het huidige papierwerk nog een berg extra werk bij.
De vraag komt daarbij vooral op wie nu eigenlijk het voortouw neemt, of zou moeten nemen, richting die zo gewenste integrale geboortezorg. De discussie over een integraal tarief is in feite vooral een financiële, juridische en organisatorische discussie. Daarentegen voeren de zorgverleners binnen de Verloskundige Samenwerkingsverbanden (VSV's) een inhoudelijke discussie over kwaliteitsverbetering. En dan zijn er ook nog de vernieuwingen en trends in de zorg rond zwangerschap en geboorte die overal dwars doorheen lopen.

Inhoudelijke discussies
In een ideale wereld gaan inhoudelijke discussies vooraf aan beslissingen over integrale bekostiging. Veel zorgverzekeraars lijken weinig tijd te nemen om de inhoudelijke discussies af te wachten. Zij hebben voor 1 april 2015 al hun plannen bekend moeten maken voor 2016. Uit veel inkoopeisen blijkt dat ze zeker de inhoudelijke richting kunnen bepalen voor zorgverleners. In feite geven verzekeraars met hun plannen extra zetjes aan het veld richting integrale geboortezorg.
Grote verzekeraar Achmea bijvoorbeeld stuurt duidelijk. In haar digitale magazine zegt de verzekeraar: 'De ontwikkeling van en de mate van samenwerking in de VSV's loopt nog sterk uiteen. Het inkoopbeleid is erop gericht om die samenwerking te versterken.'
Ook VGZ stimuleert integrale geboortezorg met inkoopvoorwaarden. Ingrid Heidema, zorginkoper bij VGZ, is er heel duidelijk over: 'Wij doen dat met de module integrale geboortezorg. Het gaat ons om de vijf kernpartijen: de verloskundigen in de eerste lijn, de verloskundigen in de tweede lijn, de gynaecologen, de ziekenhuizen en de kraamzorg. Als zij serieus aan de slag gaan, dan komen wij over de brug.'
Heidema ziet zeker mogelijkheden om vaart te zetten achter betere samenwerking én tegelijk de kwaliteit te verbeteren. 'Wij willen dat als je regionaal zaken gaat veranderen en aanpakken, dat je dan gebruik maakt van wat er landelijk al is. Kijk wat het College Perinatale Zorg te bieden heeft of wat andere regio's ontwikkeld hebben. Het is zonde als iedereen elk zorgpad zelf gaat ontwikkelen.'
'Voor VGZ zijn vervolgens onze drie pijlers van belang, onze drie K's: klantervaringen, kwaliteit en kosten. De klantervaringen en de kwaliteit moeten stijgen, maar de kosten uiteraard niet. In de geboortezorg kan de financiering echt slimmer en handiger. Nu zitten er perverse prikkels in waardoor we soms dubbel moeten betalen, aan de gynaecologen én aan de verloskundigen. Dit geld kunnen we beter nuttiger besteden in de geboortezorg.'

Stelsel
Toch is VGZ als verzekeraar absoluut niet leidend bij de veranderingen, meent Heidema, ook niet vanaf 2016. 'Nee, het stelsel gaat werken en wij nemen daar enthousiast onze rol in', stelt ze. 'De zorg zelf is leidend, maar het gaat er ook om wat die zorg dan kost. En of die zorg de kosten waard zijn. We meten dat op basis van kwaliteitsuitkomsten en klantervaringen, maar we kunnen ook naar de cijfers kijken. Gaat het aantal thuisbevallingen bijvoorbeeld omhoog en het aantal sectio's omlaag? En hoe zit het met dat toenemend aantal echo's door verloskundigen? Zijn die noodzakelijk en is de kwaliteit van zorg erdoor verbeterd?'
Ook de verzekerde ontkomt niet aan veranderingen. Heidema: 'Er is een kentering gaande, je kunt ook de verzekerden aanspreken op hun verantwoordelijkheid. Zo hou je met z'n allen het basispakket betaalbaar. Dat geldt bijvoorbeeld voor pijnstilling bij de bevalling. Heeft die goede effecten? We moeten ook reëel zijn, we kunnen niet alles betalen. En hoe zit dat met de nieuwe suites in ziekenhuizen? Dragen deze bij aan betere zorg?'

Snelle stappen
Bianca Visser, directeur van kraamzorgorganisatie ZiNKraamzorg en voorzitter van een Kraamzorg Samenwerkingsverband, begrijpt de resultaten die verzekeraars willen boeken, maar wijst op de keerzijde van snelle stappen naar integrale geboortezorg. 'Het lastige is dat je aan zaken moet voldoen die je eerst onderling in de keten moet regelen. Verzekeraars duwen je op een, laat ik zeggen, ludieke manier richting samenwerking. Dwingen vind ik een te negatief woord, maar er zitten dwingende kanten aan.'
Visser signaleert dat nieuwe plannen van verzekeraars elkaar snel opvolgen 'We doen net dit jaar met VSV's mee met module-inkoop en dan komt de volgende uitdaging alweer. Nu komt er vanuit Achmea prestatie-inkoop. Je bepaalt dan met je VSV op welke indicatoren je wordt ingekocht. Je hebt vrijheid, het is niet alleen negatief, maar het is wel veel.'

Friesland
Terwijl grote verzekeraars hun inkoopeisen stellen voor alle VSV's, kan de kleinere zorgverzekeraar De Friesland een meer regionale aanpak hanteren. De provincie Friesland kent slechts vier VSV's. Neemt De Friesland het voortouw? 'Ja en nee', zegt manager zorginkoop Edwin Frenay van 't Veen. 'Het veld moeten bepalen hoe het gaat, maar soms kijkt dat veld ook naar ons.'
'Wij vinden het allereerst belangrijk dat onze verzekerden goede zorg krijgen. Daarom willen we dat iedereen in het veld elkaar opzoekt. Dat is in Friesland redelijk gemakkelijk. Iedereen kent elkaar. Wij hebben ook nog de beschikking over de gegevens en cijfers. Wij kunnen daaruit afleiden hoe bijvoorbeeld het aantal verwijzingen is in de verloskunde. Daar kunnen we dan gezamenlijk naar kijken. We weten bijvoorbeeld dat de perinatale sterfte in onze provincie wat hoger ligt. Kunnen we dat verklaren en kunnen we er iets aan doen?'
Frenay van 't Veen beaamt dat hij bij het faciliteren van pilots richting integrale zorg ook naar de kosten kijkt. 'De kwaliteit gaat voor op de prijs, maar als een zwangere vrouw wordt begeleid door een verloskundige én een gynaecoloog is dat eigenlijk duurder. Dat is niet zoals we het zouden wensen. Wij nemen bij de veranderingen ook nadrukkelijk de kraamzorg mee. We trekken ook aan het veld omdat we als verzekeraar inzetten op een paradigmashift, een omslag. We willen inzetten op gezond leven, op preventie. Dat kan ook in de geboortezorg.'

Esther Oostenveld, gynaecoloog in Tjongerschans ziekenhuis in Heerenveen, werkt goed samen met De Friesland, maar kan niet alleen maar enthousiast zijn. Ze heeft ongelooflijk veel tijd gestopt in het opzetten van een pilot. 'Dat betekende één dag in de week voorbereiden en elke twee weken met 23 partijen aan tafel', vertelt ze. 'Een flinke klus. Verloskundigen, kraamzorgorganisaties, verloskundig actieve huisartsen, iedereen praat mee. We werken goed samen, dat blijkt al uit het feit dat ik samen met een eerstelijns verloskundige voorzitter ben van het VSV.'

Te snel
De bedoeling van de pilot met de Friesland was om per 1 juli 2015 te starten met integrale bekostiging. 'Die deadline halen we niet', bekent Oostenveld. 'We lopen aan tegen wet- en regelgeving, zoals de btw en mededinging. Ook het vormen van een juridische entiteit is complexer dan wij dachten. Het ziekenhuis is hierin ook partij. Het gaat echt te snel.'
Oostenveld had en heeft veel ambitie om integrale geboortezorg verder van de grond te tillen. 'Geboortezorg moet je samen doen. Je vult elkaar aan, de eerste lijn is bijvoorbeeld vaak beter in voorlichting. Sommige vrouwen zijn goed af thuis, anderen bij de gynaecoloog. Ik begon er enthousiast aan en misschien ook wat naïef. Ik hoopte het preconceptieconsult er bij te kunnen trekken, dit zit echter niet in de basis.'
'En we moeten over de kosten nadenken. Wat kost de zorg voor een zwangere, wat kost een bevalling? We kwamen uit op 5600 euro, maar er zijn nog te veel onzekerheden. Kunnen we daar alles van betalen? Hoe verdelen wij dit onderling? Gelukkig hebben we nu meer tijd gekregen van De Friesland.'
Een andere hobbel waarop Oostenveld wijst is het meten en registreren. 'Daar willen we mee beginnen en dan wil De Friesland ook direct een daling van paar procent zien van bijvoorbeeld het aantal rokers. Of dit haalbaar is weten we niet en we zijn het landelijk nog niet eens over de indicatoren. Tegelijkertijd kun je niet alles goed vergelijken, er wordt nog niet overal op dezelfde wijze geregistreerd. Ik heb de laatste jaren bijvoorbeeld te maken met wenssectio's en ik ben benieuwd hoe dat in andere ziekenhuizen is.'

Verzekeraars
Grote verzekeraars of kleine verzekeraars, VSV's hebben per definitie met een flink aantal zorgverzekeraars en hun inkoopeisen te maken. En juist met alle veranderingen die op stapel staan, zijn de eisen nog heel divers. Kraamzorgdirecteur Bianca Visser kan daarover meepraten. 'Als je ziet wat wij vergaderen', verzucht ze. 'Alle verzekeraars willen weer wat anders. CZ bijvoorbeeld stuurt op het aangaan van een juridische entiteit. En vergeet niet dat we in het Kraamzorgsamenwerkingsverband met onze concurrenten praten. Ik noem ze concullega's, maar hoe dan ook, je moet toch altijd kijken hoe samenwerking zich verhoudt met je eigen organisatie.'
VGZ-inkoper Ingrid Heidema begrijpt dat zorgverleners met veel verschillende verzekeraars contracten moet sluiten. 'Ja, dat betekent veel werk. Maar wij zijn als verzekeraar positief. Als een andere verzekeraar een initiatief heeft goedgekeurd, dan kunnen wij aanhaken. We toetsen het dan wel eerst aan ons eigen beleid.'
Gynaecoloog Oostenveld uit Heerenveen bekijkt het redelijk laconiek. 'De kleine verzekeraars volgen uiteindelijk toch de grote.'

Tekst: Margit Kranenburg

actueel
  • 14-6-2019 - CBF Erkenning voor Fonds Gezond Geboren

    Fonds Gezond geboren heeft de Erkenning ontvangen van het Centraal bureau Fondsenwerving (CBF). Hiermee is verzekerd dat elke bijdrage betrouwbaar wordt besteed en ten goede komt aan onderzoek in de verloskunde en neonatologie. Hierdoor kan elke donatie direct bijdragen aan de ambitie om babysterfte in Nederland terug te dringen.

    Lees verder ...
  • 13-6-2019 - Risico vermindert door natuurlijk bevallen na eerdere keizersnede

    Als een vrouw eerder is bevallen met een keizersnede, dan kan zij bij een volgende bevalling kiezen voor opnieuw een (geplande) keizersnede of een vaginale bevalling. Vrouwen die dan natuurlijk bevallen, hebben de minste risico's. De meeste risico's hebben vrouwen die tijdens een natuurlijke bevalling uiteindelijk toch een spoedkeizersnede moeten ondergaan.

    Lees verder ...
  • 23-5-2019 - Veganistisch eten tijdens zwangerschap wordt afgeraden

    Veganistisch eten tijdens de zwangerschap of tijdens de borstvoeding, is niet goed voor de kinderen. De Belgische Koninklijke Academie voor Geneeskunde zegt dat baby’s hierdoor zwakkere botten krijgen en een motorische ontwikkelingsachterstand oplopen. Ook jonge kinderen kunnen beter niet veganistisch eten, zegt de academie. Dit meldt Algemeen Dagblad. 

    Lees verder ...
  • 24-4-2019 - Stimuleringsprogramma ondersteunt gemeenten in kansrijke start

    Pharos ondersteunt gemeenten om te komen tot een gezamenlijke aanpak van het actieprogramma Kansrijke Start. Met deze aanpak bieden gemeenten kinderen die geboren worden in een kwetsbare situatie een betere kans.

    Lees verder ...


GetUserInfo (in session):
(nr. = 1 geeft aan of er een controle op IP adres is uitgevoerd)
Aantal postcodes in DB:
0
(het aantal plaatsen in de DB met deze postcode)
IP adres:
3.85.10.62
(het ip adres van de bezoeker)
Plaats (in session):
(geselecteerde plaats uit IP adres / door gebruiker aangepast in shopping)
Postcode (in session):
(geselecteerde postcode uit IP adres / regiokeuze van de bezoeker)
Gekozen provincie (in session):
(geselecteerde provincie aan de hand van de postcode / regiokeuze van de bezoeker)

JQ categorie shopping:
JQ postcode shopping (in session):
JQ gekozen plaats shopping (in session):
JQ gekozen plaats shopping: