Bestellen
In samenwerking met

De kraamverzorgende als mental coach

Nataal oktober 2015, editie 26

Vanaf het moment dat ze zwanger bleek te zijn las Marjon Franssen boek na boek om zich tot in de puntjes op de bevalling en de kraamtijd voor te bereiden. Ze was in de wolken met haar dochtertje, maar toch bleek de kraamtijd een moeilijke periode. ‘Als iemand mee kan praten over dat ze er blijkbaar totaal niet op voorbereid was wat er ging komen na de bevalling, dan ben ik het wel. Wat er allemaal op me af zou komen had ik nooit en te nimmer kunnen bedenken.’ Het advies en de sturing van haar kraamverzorgende bleken voor haar een grote steun.

De kraamverzorgende is nauw betrokken bij de geboorte en is na de bevalling steun en toeverlaat van het kersverse gezin. De lichamelijke zorg voor moeder en kind, voorlichting en controle zijn taken die onder het vakgebied van de kraamverzorgende vallen. Steeds vaker neemt de kraamverzorgende echter de rol van mental coach op zich. Een stukje geestelijke ondersteuning van de jonge moeder bij wie de kraamverzorgende zoveel mogelijk gevoelens van twijfel en onzekerheid probeert weg te nemen om het nieuwe gezin te steunen in de kraamtijd. Het bieden van een luisterend oor en het geven van het juiste positieve advies zijn minstens zo belangrijk als de traditionele zorgtaken.
Zo kan het voor moeders lastig zijn om te schakelen van de verwachtingen die ze vooraf hadden, naar de realiteit van de bevalling en de kraamtijd. Hier is een rol weggelegd voor de kraamverzorgende, om de kersverse moeder te ondersteunen bij het geven van de eerste borstvoedingen, het omgaan met slaaptekort en het bijkomen van de bevalling. Marjon schreef het online in een aantalblogs van zich af en vertelde hierover: ‘Ik hield me voor dat als ik eenmaal gedoucht had ik een ander mens zou zijn. Ik moest even die bevalling van me af wassen en dan kon het feest beginnen, de kraamtijd waar ik me zo op had verheugd. Na de douche ben ik met hulp van mijn kraamverzorgende terug gestrompeld naar mijn bed en was ik zo uitgeput dat ik niet in staat was me nog aan te kleden.’

Adviezen in de wind slaan
Kraamverzorgende Anja Roobol gaat hierin een coachende rol aan, zeker wanneer bij een eerste kindje veel onwetendheid speelt. ‘Jonge ouders hebben het idee dat een kindje krijgen en de kraamweek erna het meest geweldige is. Want iedereen roept toch dat je zo moet genieten van de kraamweek? Ook al hebben mensen het een en ander gelezen, ze kunnen zich niet voorstellen hoe het is om een kind te hebben totdat ze het meemaken. Hierom geef ik gezinnen al adviezen mee wanneer ik op eerste intake ga.’
Ook Karin Kleis-Waterink geeft aan dat ze in deze gevallen mentale steun biedt. ‘Ik ga vroeg in de zwangerschap op kennismaking. Dan merk ik al dat de verwachtingen anders zijn dan de realiteit. De borstvoeding wil bijvoorbeeld niet lukken. Dan probeer je als kraamverzorgende een oplossing te vinden. Juist dat stukje coaching heeft men vaak nodig. Dat je kan observeren, problemen kan signaleren en dat je mensen kansen kan geven. Maar je moet zelf ook de gunst krijgen mensen te mogen helpen, en dat heeft tijd nodig.’ Toch merkt Anja dat ouders de eerste dagen hun eigen ideeën achterna gaan. ‘Vrouwen worden steeds assertiever, weten wat ze willen en slaan in beginsel de adviezen in de wind. Maar dan worden ze soms letterlijk van hun roze of blauwe wolk afgeslagen. Door het machteloze gevoel bij het huilen van een kindje, bijvoorbeeld, waarbij ze de vinger niet op de zere plek kunnen leggen.’ Dit geldt vooral voor de afgelopen jaren. ‘Vroeger werd je als je bevallen was direct je bed in gewezen, waar je acht dagen moest blijven liggen. De mannen werden letterlijk naar hun werk gewezen en de kraamzorg nam het allemaal over. Tegenwoordig gaan ouders vanaf het begin steeds meer zelf doen.’

Een gekleurd randje om een roze wolk
Karin geeft aan dat er soms een gekleurd randje om zo'n roze wolk kan zitten. Hier kan de kraamverzorgende praktische en soms meer emotionele zorg bieden. ‘Ik vind het bijzonder om gezinnen op weg te helpen een nieuw ritme te vinden en te zien dat zij na een week kraamzorg zelfstandig verder gaan genieten van het gezinsleven.’
Ze coacht en stuurt de nieuwe gezinnen om te gaan met alle veranderingen. ‘Je merkt dat mensen dan ook in en in dankbaar zijn. Als kraamverzorgende moet je bij het probleem kunnen komen, dat vaststellen en samen bespreken welke stappen nodig zijn om het op te lossen. Je gaat soms om met dingen die erg diep zitten en komt uit bij hele andere oplossingen dan standaard in het pakket van de kraamverzorgende zitten.’

De kraamverzorgende als mental coach
Karin ziet het ook als taak om een aanvulling te zijn met wat ze biedt: ‘Als kraamverzorgende observeer je situaties, maar je stimuleert het nieuwe gezin ook. Mental coachen is daarvoor een goed woord.’ Ze vervolgt: ‘Ik denk ook dat je er voor open moet staan. Als kraamverzorgende in hart en nieren, ben je altijd erg verbonden met het gezin en hoort het stukje geestelijke begeleiding erbij. Ik ben altijd verbonden met het gezin. In mijn opleiding werd zelfs gezegd té betrokken. Maar toch vind ik dat dat alleen geldt als je het werk met je mee naar huis neemt en het niet los kan laten.’
Ook voor Anja speelt het adviseren en coachen een grote rol in haar werk. ‘Vooral tijdens zo’n derde of vierde dag waarop het allemaal tegen zit. De hormonen gaan gieren, borstvoeding wil niet lukken. Er komt een enorme onzekerheid bij kijken. Je merkt ook dat mensen veel vrijer worden in het delen van hun privésituatie. Ze kunnen wel een of twee dagen de schijn ophouden, maar hierna vervallen ze toch in hun vaste patroon. Dan zie je dat mensen meer openstaan om je dingen te vertellen. Die wellicht al langer spelen maar op dat moment bovenkomen. Daar moet je als kraamverzorgende mee kunnen omgaan.’

Mental coaching in de opleiding
Karin heeft een dubbel gevoel of mental coaching onderdeel van een opleiding moet zijn. ‘Dat stukje empathie moet uit jezelf komen en je moet zelf al erg sensibel zijn. Bepaalde dingen kan je als casus opnemen in een opleiding, maar je merkt dat het in de praktijk toch altijd anders is dan je verwachtte en dat je anders op situaties reageert. Een gevoel kun je iemand niet aanleren. Het is vooral belangrijk om te beseffen hoe belangrijk dat stukje coaching is in je werk.’
Ook Anja vraagt zich af in hoeverre je daarin dingen kan leren. ‘In opleidingen gaat het vaak om extreme casussen zoals het omgaan met het verlies van een kindje. Belangrijk is een luisterend oor te bieden, zodat mensen dingen met je delen. Het moet al in je karakter zitten om je echt in te leven in de gevoelens en dagelijkse ervaringen van deze ouders. Maar ik vind het goed dat er – zeker tijdens het begin van de opleiding – aandacht wordt besteed aan hoe je moet omgaan met alle soorten situaties die voor kunnen komen in een gezin en hoe je van hier uit op zoek gaat naar de mogelijkheden het gezin te coachen.’ Karin onderstreept dit: ‘Bij iedereen is dat weer anders. Sommigen hebben extra aandacht nodig, bij anderen merk je al snel dat zij het hebben afgesloten en het zelf willen oppakken.’

Besef van de werkelijkheid
Marjon zag dat haar verwachtingen ver van de realiteit af lagen. ‘Ik merkte dat ik langzaam aan besefte dat ik in een werkelijkheid zat die ik me niet zo had voorgesteld. De verbazing en het ongeloof maakten plaats voor acceptatie en we raakten gewend aan het ritme. Ik was dankbaar voor mijn gezonde kindje en genoot tijdens de borstvoeding van de aanhankelijkheid van haar naar mij toe. Ik voelde me steeds meer een echte moeder.’ Dankzij haar kraamverzorgende kijkt ze terug op een mooie kraamtijd. ‘Ze voelde heel goed aan wat er in me omging en ze nam echt de tijd om met me te praten. Ze luisterde heel goed en gaf me tegelijkertijd veel adviezen maar ook moed. Ik kon me niet voorstellen dat ze er niet meer zou zijn … vanaf toen moesten we het echt zelf doen.

Tekst: Aniek Rooderkerken

 

 

actueel
  • 23-9-2019 - Baby's die via een keizersnede zijn geboren hebben ander darmflora

    Darmmicrobioom - ook wel darmflora genoemd - is het geheel van micro-organismen dat zich in het maag-darmstelsel bevindt. Je kan het ook zien als bacteriekolonies. Uit onderzoek blijkt dat baby's die via het geboortekanaal ter wereld komen, andere bacteriekolonies hebben in hun darmen dan baby's die via een keizersnede worden geboren. 

    Lees verder ...
  • 18-9-2019 - Lengte premature baby opmeten via scanner buiten couveuse

    Met een meetlat de couveuse in en je dan een weg manoeuvreren door een wirwar van zuurstof- en voedingskabel. Dát is wat verpleegkundigen nu wekelijks te doen staat om de lengte van een te vroeg geboren baby op te meten. Een babyscanner lijkt het ei van Columbus: deze verricht de meting namelijk buiten de couveuse.

    Lees verder ...
  • 16-9-2019 - Inkomen daalt van moeder in de twee jaar na geboorte eerste kind

    Het gemiddelde inkomen van vrouwen daalt sterk in de eerste twee jaar na de geboorte van het eerste kind, terwijl er slechts een zeer beperkt effect is op het inkomen van mannen. Het verschil wordt niet kleiner in de eerste acht jaar na de geboorte. 

    Lees verder ...
  • 12-8-2019 - Er is een app in ontwikkeling die inschat of een baby te vroeg geboren zal worden

    Er is een app in ontwikkeling, gebaseerd op een algoritme, die voorspelt of een baby te vroeg geboren zal worden. De software is nog in volle ontwikkeling en wordt gemaakt door IDlab, een onderzoeksgroep van Imec aan de Universiteit in Gent. Ook zou de software kunnen dienen voor mensen met migraine en dementie.

    Lees verder ...


GetUserInfo (in session):
(nr. = 1 geeft aan of er een controle op IP adres is uitgevoerd)
Aantal postcodes in DB:
0
(het aantal plaatsen in de DB met deze postcode)
IP adres:
34.204.176.189
(het ip adres van de bezoeker)
Plaats (in session):
(geselecteerde plaats uit IP adres / door gebruiker aangepast in shopping)
Postcode (in session):
(geselecteerde postcode uit IP adres / regiokeuze van de bezoeker)
Gekozen provincie (in session):
(geselecteerde provincie aan de hand van de postcode / regiokeuze van de bezoeker)

JQ categorie shopping:
JQ postcode shopping (in session):
JQ gekozen plaats shopping (in session):
JQ gekozen plaats shopping: