Previous Page  19 / 56 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 19 / 56 Next Page
Page Background

NATAAL

.nl

19

Tot die conclusie kwam het onderzoeksteam van

professor Irwin Reiss en professor Bert van der

Horst aan de hand van de voorlopige resultaten

van hun onderzoek naar de biologische klok

tijdens de zwangerschap bij muizen. Irwin Reiss,

neonataal en pediatrisch intensivist en sectorhoofd

neonatologie van het Erasmus MC-Sophia, doet

samen met de chronobiologie groep van Bert van

der Horst van de afdeling Moleculaire Genetica

onderzoek naar de invloed van (een verstoring van)

de biologische klok van moeders en/of baby’s op

hun gezondheid. Hun advies is alvast: Wie zwan-

ger wil worden of zwanger is, moet met goede

regelmaat kunnen slapen!

De biologische klok

De biologische klok zorgt ervoor dat lichamelijke

processen zich volgens een bepaald ritme afspe-

len. Dat kunnen 24-uursritmes zijn (de circadiane

ritmes), maar ook maandelijkse ritmes, zoals de

menstruatiecyclus, of jaarlijkse ritmes, zoals de

vogeltrek bij vogels. Met ‘biologische klok’ bedoel

ik in dit artikel steeds de circadiane klok. De biolo-

gische klok regelt tal van lichamelijke processen,

zoals bloeddruk, lichaamstemperatuur, alertheid

en activiteit gedurende dag en nacht en oefent zo

invloed uit op het hart- en vaatsysteem, de stof-

wisseling, het immuunsysteem en de hormonale

balans.

Sommige lichamelijke processen vinden overdag

plaats als we wakker zijn, en andere tijdens onze

slaap, zoals het herstel van schade aan cellen.

De biologische klok stuurt dus aan, maar wordt

zelf ook aangestuurd. Dat gebeurt door invloeden

van buitenaf, voornamelijk door daglicht. Licht

komt binnen via het oog en geeft een signaal door

naar een gebiedje in de hersenen dat vlak boven

de ogen ligt: de suprachiasmatische kern (SCN).

De SCN is onze centrale biologische klok. Afhan-

kelijk van het tijdstip van de dag geeft zij signalen

door aan een groot aantal perifere biologische

klokjes die zich overal door het lichaam begeven

en die op hun beurt plaatselijk een ritme genere-

ren. Zo heeft de biologische klok invloed op elke

cel in het lichaam. Sterker nog: iedere cel heeft zijn

eigen klok!

Slaap-waakritme

Een voorbeeld van een door de SCN aangestuurd

proces is het slaap-waakritme. De SCN regelt

de aanmaak van het hormoon melatonine. Hoe

minder daglicht er binnenkomt, hoe meer mela-

De biologische klok is een mechanisme dat ervoor zorgt dat vele belangrijke

lichaamsprocessen zich volgens een vast ritme afspelen. Voor een goed verloop

moet deze klok ongestoord haar werk kunnen doen. Wanneer iemand niet naar zijn

of haar eigen biologische klok kan leven, raakt deze dusdanig verstoord dat dat,

zowel op de korte als de lange termijn, een nadelig effect kan hebben op de ge-

zondheid. Dat gaat zelfs zo ver dat een verstoring van het bioritme van de moeder

tijdens de zwangerschap niet alleen haar, maar waarschijnlijk ook de gezondheid

van de baby nadelig beïnvloedt.

Tekst: Maureen Baartman

Professor dr. Irwin Reiss

Neonataal en pediatrisch

intensivist,

sectorhoofd neonatologie

Erasmus MC-Sophia