Nataal - editie 39

NATAAL .nl 47 RUBRIEK je samen maakt. Dat kan alleen als je open het gesprek ingaat.’ Problemen voorkomen Hollander wijst op enkele rechtszaken die in de afgelopen jaren werden gevoerd. Iedere vrouw heeft zelfbeschikkingsrecht en hoewel het afwijken van een richtlijn vanuit de zorgverlener gezien onwenselijk is, kun je niemand ertoe dwingen de richtlijn te volgen. ‘Er is geen wet die zegt: gij zult in het ziekenhuis beval- len. We geven een medisch of verloskundig advies, maar het is geen verplichting’, legt Hollander uit. Dat het afwijken van richtlijnen voor veel zorgverleners toch niet goed voelt, is volgens haar logisch. ‘De veiligheid van moeder en kind is al in de richtlijn verwerkt. Als je daarvan afwijkt, lever je voor jouw gevoel suboptimale zorg en doe je niet alles wat je kunt. Wanneer je je echt niet prettig voelt bij een verzoek kun je verwijzen naar een POM-poli of naar een collega. Met de meeste vrou- wen kunnen we toch tot een compromis komen’. Ook in de praktijk van Van der Beek konden ze tot nu toe steeds een oplossing vinden. ‘Soms lag een vraag wel iets buiten mijn comfortzone, maar vond ik dat acceptabel’, zegt ze. ‘Tot nu toe wa- ren het indicaties waarvan wij als team de thuisbevalling wel aandurfden. Een verdergaand verzoek zoals een stuitbevalling of een bevalling van een tweeling in de thuissituatie heeft zich bij ons nog niet voorgedaan.’ Het zou natuurlijk mooi zijn als we kunnen voorkomen dat vrouwen het vertrouwen in de zorg verliezen. Deze conclusie trekt ook Hollander in haar onderzoek: ‘We moeten actiever inzetten op de preventie van trauma’s. Met een goede begeleiding zijn veel problemen te voorkomen.’ Verslaglegging Omdat je als zorgverlener verantwoordelijk bent voor een zorgvuldige procedure en correcte wijze van han- delen, is het belangrijk dat je dat vastlegt in het dossier. Hollander: ‘Het centraal tuchtcollege rekende een holis- tisch verloskundige bijvoorbeeld niet af op het afwijken van de richtlijn, maar wel op onvoldoende documen- tatie. Je moet goed vastleggen wat je hebt besproken met de zwangere en welke informatie je hebt gegeven.’ Van der Beek vult aan dat ze goede dossiervorming ook belangrijk vindt voor collega’s. Het is immers niet uitzonderlijk dat wanneer een collega de bevalling begeleidt, alsnog een overdracht naar het ziekenhuis nodig is of dat de vrouw van mening verandert. ‘Je bespreekt de scenario’s van tevo- ren. Als dit gebeurt, wat doen we dan? Wat wil je wel, wat wil je niet? Het is heel belangrijk dat alles is doorgesproken en duidelijk op papier staat, voor alle betrokkenen.’ Ten slotte: hoewel de indruk bestaat dat zorg buiten de richtlijnen steeds vaker voorkomt, is daarover niets bekend. Hollander: ‘We weten het niet omdat we het niet meten. Unassisted thuisbevallingen worden bijvoorbeeld niet geregistreerd. Hooguit is bekend dat vrouwen hun eigen wensen sterker uitspreken, maar de meerderheid volgt nog altijd het advies van de zorgverlener.’ n Hoewel het afwijken van een richtlijn vanuit de zorgverlener gezien onwenselijk is, kun je niemand ertoe dwingen de richtlijn te volgen.