Nataal - editie 44

NATAAL .nl 49 De angst voor naalden was zo overweldigend dat het haar zwangerschap overschaduwde. Ze deed geen bloedtest, haar bloedgroep en ijzergehalte bleven oningevulde vakjes in het dossier. Ze zou thuis, in bad gaan bevallen. Omdat ze daar het meest op haar gemak was, maar eerst en vooral om uit het ziekenhuis weg te blijven. De eerstelijns verloskundige reserveerde driedubbele consulten. Of ze wist waar haar angst vandaan kwam? Of ze wel eens aan therapie had gedacht? Alle gesprekken bleven met een vloeiende boog bij het beginpunt uitkomen, een stap verder kwamen ze niet. Wat ze niet wilde, dat was wel duidelijk: geen injectie met synthetische oxytocine, hechtingen bij een ruptuur, geen inleiding, medicinale pijnbestrijding en geen infuus. Circa een op de vier zwangeren is bang voor de bevalling. Geen gezonde nervositeit voor het onbe­ stemde, maar een soms lamleggende angst die een vrouw in aanloop naar de bevalling totaal in beslag kan nemen. Het spectrum van angsten is breed; van de angst voor controleverlies tot gênante situaties tegenover hun partner, tot de vrees voor lichamelijke schade en het overlijden van de baby. Deze angst kan zich in de zwangerschap uiten in boekwerken van bevalplannen, lichamelijke klachten of het vermijden van alles wat met de bevalling te maken heeft. Van de verschillende copingstijlen om met angst om te gaan, ziet Irena Veringa vermijden als meest voorkomende. Veringa was 25 jaar eerstelijns verloskundige en werkt nu als mindfulness-trainer en onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam. Binnen haar centrum Mind in geboorte geeft zij minfulnesstrainingen aan zwangeren, jonge ouders en geboortezorgprofessionals. Ja, zegt zij stellig: vrouwen zijn steeds banger om te bevallen. “Lang niet iedereen praat over die angst, dus het kan goed zijn dat we slechts het topje van de ijsberg zien. Angst is van invloed op de bevalling: uit onderzoek blijkt dat achter een verzoek voor een inleiding, pijnstilling of primaire keizersnede vaak angst zit. Is het erg om dit soort verzoeken in te willigen? Ja, want daarmee bekrachtigen we de angst en zal de vrouw daar ook na de bevalling last van blijven houden.” Bal onder water Ook Anne-Marie Sluijs, psycholoog en klinisch verloskundige in het LUMC, is ervan overtuigd dat omstandigheden en eigen aanpassingsvermogen van invloed zijn op hoe je de bevalling ervaart. “Hoe makkelijk kun je je overgeven aan de situatie, controle loslaten, accepteren wat er is? Mensen die dat kunnen, Niet alleen zwangeren hebben hun hoofdmonsters, ook zorgverleners blijven niet gevrijwaard van angst. En dat kan elkaar versterken. ‘Angst is een groepsemotie.’ Door: Annemiek Verbeek Irena Veringa, mindfulness-trainer en onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam Anne-Marie Sluijs, psycholoog en klinisch verloskundige in het LUMC