Nataal - editie 47

NATAAL .nl 23 “Het was een drukke periode op mijn werk toen ik een miskraam kreeg. De reactie van mijn baas: ‘Kun je niet tot na de kerstdagen wachten met de curettage?’” Dit citaat komt uit het kwalitatieve onderzoek van Julia van Alff. In het voorjaar van 2020 deed de student verloskunde onderzoek naar de ervaringen van vrou- wen met het fenomeen zwangerschapsdiscriminatie. Hoofdvraag van het onderzoek: hoe ervaren vrouwen zwangerschapsdiscriminatie en wat is de rol van de verloskundige daarin? Ruim veertig procent krijgt ermee te maken Zwangerschapsdiscriminatie is discriminatie vanwege zwangerschap of moederschap. Ruim veertig procent van de moeders krijgt hier op de arbeidsmarkt mee te maken, zo blijkt uit onderzoek van het College voor de Rechten van de Mens. Duidelijke voorbeelden van zwangerschapsdiscriminatie zijn: • Contract wordt niet verlengd terwijl de baan wel beschikbaar is. • Geen salarisverhoging door de zwangerschap. • Niet terug kunnen in eigen functie na de bevalling. • Verlofdagen als vakantiedagen moeten opnemen of voor bezoek van arts/verloskundige vakantiedagen opnemen. Bespreekbaar maken Uit het onderzoek van Van Alff blijkt dat aanstaande moeders verwachten dat de verloskundige zwan- gerschapsdiscriminatie bespreekbaar maakt en kan verwijzen naar andere hulpverleners of instanties. “Veel vrouwen kennen hun rechten op de werkvloer niet of weten niet waar ze terechtkunnen als die worden geschonden”, zegt bedrijfsdoula Ina Heijnen, opdrachtgever van het onderzoek. “Julia benaderde mij omdat ze op social media had gezien dat ik me met dit thema bezighoud. Zij wilde onderzoek doen naar hoe zwangere vrouwen zwangerschapsdiscriminatie ervaren en zocht een opdrachtgever. Ik heb toen de vraag ‘wat is de rol van de verloskundige?’ aan haar onderzoek toegevoegd.” Rol in bewustwording In haar eigen praktijk merkt Heijnen dat vrouwen vaak achteraf denken: waarom heeft niemand me dit verteld? “Ze herkennen de discriminatie vaak niet als het ze overkomt, ook omdat ze hun rechten vaak niet goed kennen.” De verloskundige kan een rol spelen in de bewustwording, vindt Heijnen. “Ze hoeft geen be- geleiding te geven, maar kan wel vragen stellen en een gids zijn bij problemen. Verloskundigen krijgen immers vrijwel alle zwangeren te zien, maar krijgen bovendien te maken met de gevolgen van zwangerschapsdiscri- minatie, omdat die een negatieve invloed kan hebben op de zwangerschap en de baby. Denk aan te zwaar of gevaarlijk werk moeten blijven doen, geen extra rustpauzes krijgen, verplicht worden om nachtdiensten te blijven draaien. Maar ook stressvolle situaties zoals nare opmerkingen, het niet verlengen van een contract of het mislopen van een promotie hebben een behoor- lijke impact op een zwangerschap.” Niet oplossen, wel bijdragen Volgens Heijnen kan zwangerschapsdiscriminatie heftige consequenties hebben op alle facetten van het leven; lichamelijk, emotioneel en financieel. Ze vindt het schrijnend dat het zo’n individueel probleem is, en dat vrouwen het ook vaak zo voelen. “Terwijl dit een maatschappelijk probleem is. Je moet werken alsof je niet zwanger bent, dat is wat veel werkgevers nog steeds verwachten. Maar er zijn gewoon wetten waar werkgevers zich aan moeten houden. Als verloskun- Ina Heijnen, bedrijfsdoula