Nataal - editie 50

NATAAL .nl 7 Ze heeft het veel te druk om na haar pensionering in een zwart gat te vallen. Nog vijftien promovendi begeleidt ze en haar kennis en kunde zijn nog beschikbaar in tal van commissies. Een kwart eeuw werkte Didi Braat (67) als gynaecoloog in het Radboudumc in Nijmegen, op steenworp afstand van haar huis. Twintig jaar daarvan was ze hoogleraar en hoofd van de afdeling Verloskunde en Gynaecologie. Op 23 juni 2021 nam ze afscheid als hoogleraar Obstetrie & Gynaecologie en Voortplantingsgenees- kunde. In haar afscheidsrede herhaalde ze onver- moeibaar het pleidooi dat ze al sinds haar aanstelling houdt: er moet meer aandacht komen voor de negatieve gevolgen van een uitgestelde kinderwens. “Wat mij betreft gaan we daar al les over geven in de onderbouw van de middelbare school. De nadruk ligt bij die leeftijdsgroep nu op anticonceptie en soa’s, wat natuurlijk ook hartstikke belangrijk is. Daarnaast kunnen we ook vertellen wat de gevaren zijn als je te lang wacht met het vervullen van een kinderwens. De kans dat je zwanger wordt, neemt al vanaf begin 30 af. In het uiterste geval leidt uitstellen tot ongewenste kinderloosheid met bijbehorend verdriet.” Alles op pauze Ze zag het effect van vruchtbaarheidsproblemen dagelijks in haar spreekkamer. Stellen die jarenlang heen en weer geslingerd werden tussen blije hoop en bittere teleurstelling. “We kunnen gelukkig veel mensen helpen, maar mensen onderschatten vaak hoe heftig zo’n medisch traject is, zowel fysiek als mentaal.” In de 31 jaar dat Braat als gynaecoloog werkte, ging de gemiddelde leeftijd waarop vrouwen hun eerste kind kregen omhoog. Van 24,3 jaar in 1970 naar 30,0 in 2019. Braat: “Anticonceptie heeft ons veel positiefs gebracht, maar er is ook een keerzijde. Was zwangerschap daarvoor iets dat je overkwam, nu moet je er actief iets voor doen. Zoals stoppen met de pil of het verwijderen van een spiraal. Er is altijd iets dat eerst nog moet. Een opleiding afmaken, carrière maken, die ene lange reis. En ondertussen vervliegt de tijd. Mensen denken te makkelijk: als het niet meer lukt, doen we wel IVF. Maar dan weten ze meestal niet dat hiervoor hun eigen eicellen nodig zijn. De beschikbaarheid van goede eicellen is bij het ouder worden nou net het probleem.” Petrischaaltje Aan het begin van haar carrière werkte Braat in Bourn Hall, de Britse kliniek waar jaren eerder de IVF-behandeling plaatsvond die in 1978 leidde tot de geboorte van de eerste IVF-baby. Sindsdien zijn er enorme stappen gemaakt in vruchtbaarheidsbehan- delingen en zogeheten fertiliteitspreservatie, waarbij Ze wil niemand jong het ouderschap injagen, wél pleit afzwaaiend hoogleraar Voortplan- tingsgeneeskunde Didi Braat ervoor om eerder én eerlijk te praten over de risico’s van het uitstellen ervan. “Er is nog veel onwetendheid. Veel mensen weten bijvoorbeeld niet dat je ook voor IVF eigen eicellen nodig hebt. En hoe heftig dat traject is.” Tekst: Annemieke Verbeek Didi Braat in het kort 2001 Eerste vrouwelijke hoogleraar Voortplantings- geneeskunde 2006 - 2014 lid Gezondheidsraad 2007-2014 vice-voorzitter Raad voor de Volksgezondheid en Zorg Getrouwd, moeder van een zoon (30) en dochter (27)